مايكروسافت (MICROSOFT) داستان تحقق يك رؤياست كه ابتدا در ذهن جوان 19 ساله اي به نام بيل گيتس شكل گرفت. امروزه اين واقعيت در فراديد همه جهانيان وجود دارد و كمتر كسي است كه از تاثير وجودي آن بر كنار مانده باشد. بيش از 95 درصد كاربران رايانه هاي شخصي در دنيا از نرم افزارها و محصولات مختلف اين شركت استفاده مي كنند. رهبر آن سالهاست كه عنوان ثروتمندترين مرد دنيا را از آن خود كرده است. اولين سيستم عامل رايانه هاي شخصي را شركت او ارائه داده است. آخرين سيستم عامل رايانه هاي شخصي كه از ويژگيهاي منحصر به فرد برخوردار است و نقش فراگير آن در اين حوزه هنوز قابل پيش بيني و محاسبه نيست توسط اين شركت عرضه شده است. نقش و تاثيرات اجتماعي محصولات شركت بحدي بوده كه برخي از شركتهاي رقيب را بر عليه خود به اقامه دعوي و ادعاي انحصار بازار واداشته است. با تمامي اين ويژگيهاي شاخص، رهبر شركت اعلام داشته است كه تا دو سال ديگر از فعاليتهاي روزمره شركت جدا خواهد شد و بيشتر وقت خود را در بنياد خيريه عظيمي كه به همراهي همسرش بنيان گذاشته است، در زمينه بهداشت و آموزش جهاني خواهد گذراند. او هم اكنون انديشه ها و شايد رؤياهاي ديگري در حوزه هاي ژنتيك و بيوتكنولوژي درسر دارد. شايد او تحقق رؤياي جهان‌گير كردن استفاده از رايانه را در هر جا و هر زمان و به هر شكل و براي هركس ديده است كه در انديشه خروج از اين حوزه و جهش به حوزه ديگر كسب و كار برآمده است.

تاريخچه
از زماني كه بيل گيتس، نوجوان علاقه‌مند به رايانه، نوشتن برنامه هاي رايانه اي در 13 سالگي را آغاز كرد، شش سال طول كشيد تا در سال 1975، پس از ترك دانشگاه هاروارد، بهمراه دوست دبيرستاني‌اش پل آلن شركت مايكروسافت را تأسيس كند. شركت در ابتدا با داشتن 40 كارمند، زبان بيسيك را به عنوان اولين محصول خود روانه بازار كرد. شش سال بعد، با عرضه اولين سيستم عامل 16بيتي رايانه هاي شخصي تحت عنوان MS-DOS براي شركت IBM به شهرت قابل اعتنايي رسيد. نقطه عطف پيشرفت شركت در سال 1989 با عرضه اولين نسخه OFFICE و سال بعد با عرضه WINDOWS 3.0 رقم خورد. از 1995 با عرضه نسخه WINDOWS 95 شهرت عالمگير مايكروسافت حاصل آمد و بيش از 95 درصد رايانه هاي شخصي جهان، اين سيستم عامل گرافيكي را مورداستفاده قرار دادند. سه سال بعد نسخه 98 و دو سال بعداز آن نسخه 2000 از اين سيستم عامل عرضه شد. اين سال با ارائه طرح استراتژي ".NET" براي خدمات وب ازسوي شركت همراه بود. سال 2001، عرضه نسخه WINDOWS XP و نيز OFFICE XP سير پيشرفتها و موفقيتهاي شركت را جهشي دوباره بخشيد. سال بعد نيز اولين رايانه كيفي توسط شركت عرضه شد. سال 2003، WINDOWS SERVER 2003 عرضه شد. سال 2006 با اعلام خروج بيل گيتس از نقش كار روزمره شركت در سال 2008 همراه بود. در اين وقت نامزدي ري اوزي براي پست رياست فناوري و كريگ موندي براي پست رياست تحقيقات و استراتژي اعلام شد. آخرين مراحل پيشرفت شركت نيز عرضه WINDOWS VISTA و OFFICE 2007 به بازار جهاني بود.

چشم انداز و مأموريت
چشم انداز اوليه شركت كه از سوي مديرعامل جوان آن، بيل گيتس ارائه شده بود چنين بود: يك رايانه شخصي (PC) در هر خانه و روي هر ميز. اما به مرور زمان و با تغييرات سريع دنياي فناوري اطلاعات و پيشرفتهاي خيره‌كننده شركت اين آرمان تغيير يافت و تكميل شد و به آن اين جمله اضافه گشت: در هر زمان و هر مكان و روي هر دستگاهي. به عبارت ديگر نگرش آن است كه روي هر ميز در هر خانه و هر اتاق و هر ماشين و هر كيف و هر جيب يك رايانه باشد.
چشم انداز جديد مايكروسافت عبارت است از: تواناساختن مردم به اينكه نرم افزارهاي عالي و برتر را در هر زمان و مكان و روي هر دستگاهي داشته باشند.
مايكروسافت مأموريت خود را اين چنين ترسيم كرده است: كمك به مردم و كسب و كارها در سراسر جهان تا استعداد كامل خود را بروز دهند.

ارزشها و فرهنگ سازماني
مهمترين مشخصه فرهنگ كاري شركت مايكروسافت جذب افراد مناسب براي آينده شركت است. اين فرايندي است كه شخص اول شركت، بيل گيتس در آن دخالت و بر آن نظارت دارد. گيتس معتقد است: اگر شما به كاركنان خود بعنوان كساني كه مي توانند به موفقيت سازمان كمك كنند ننگريد، همه فناوري‌هاي موجود در جهان هم نمي‌توانند انگيزه لازم را در آنها بوجود آورند. به نظر او، كاركنان كليد موفقيت شركت هستند.
مشخصه دوم شركت، توجه به نيازهاي مشتري و بويژه نيازهاي پنهان اوست. شركت همواره با عرضه نسخه آزمايشي (بتا) از نرم افزارهاي خود، اين رابطه را با مشتريان برقرار مي سازد و با اخذ بازخورد، به اصلاح و تكامل آن مي پردازد. مشخصه سوم نيز اشتياق به فناوري و عرضه محصولات و خدمات با استفاده از مدرن‌ترين فناوريهاست.
ارزشهايي كه شركت بر آن تاكيد دارد عبارت است از: يكپارچگي، صداقت، گشودگي، تعالي فردي، انتقاد از خود، بهبود مستمر فردي و احترام متقابل.

تحقيق و توسعه
در سال 1991، مايكروسافت اولين شركت نرم افزاري جهان بود كه سازمان تحقيقاتي خود را مبتني بر علم رايانه راه انداخت و در اين راه ميلياردها دلار خرج كرد. هزينه تحقيق وتوسعه شركت در سال 2005 بالغ بر شش ميليارد دلار بوده است. اين بخش از شركت 700 نفر از استعدادهاي زبده و برجسته را درخود جاي داده است. جهت‌گيري تحقيقاتي و توسعه اي شركت، افزايش ظرفيت و قابليتهاي رايانه در ابعاد استفاده هاي فردي، سازماني و خانوادگي است. بيل گيتس در اين زمينه مي گويد: ما فناوري عرضه مي كنيم كه رايانه ها را قادر سازد ببينند، بشنوند، حرف بزنند و افراد قادر باشند مانند انسانهاي ديگر با رايانه ها ارتباط برقرار سازند. ما كار با رايانه ها را سهل‌تر مي سازيم و آنها را قادر مي سازيم كاربر را درك كنند.

كاركنان
مايكروسافت كاركنان بزرگي دارد كه ارزشهاي شركت را نگه مي دارند. بديهي است مديريت چنين كاركنان باهوش و فرهيخته اي كار آساني نيست، زيرا دارايي حقيقي شركت را تشكيل مي دهند. شايد هيچ شركتي در جهان به اندازه مايكروسافت، به دليل اتكا نداشتن به تجهيزات و امكانات سرمايه اي از نوع فيزيكي و مادي، ارزش حقيقي‌اش از ارزش دفتري‌اش بيشتر نباشد.
تعداد كاركنان شركت در سال 2006، 71172 نفر بوده كه 44128 نفر از آنها در آمريكا مشغول كار بوده اند. 25 درصد كاركنان را زنان تشكيل مي دهند. 5/18 درصد كاركنان كمتر از 29 سال سن دارند. حدود نيمي از كاركنان در دهه سوم عمر خود هستند و 32 درصد از آنها بالاتر از 40 سال سن دارند. اين كاركنان در 103 كشور جهان پراكنده اند.

درآمد
آغازين سال فعاليت شركت، فروش 4/2 ميليون دلاري را به همراه داشت. با عرضه محصولات متنوع و جديد، سير صعودي كسب درآمد آغاز شد بنحوي كه در سال 1997، مرز فروش يك ميليارد دلار پشت سر گذاشته شد. سال 2000، فروش شركت به حدود 23 ميليارد دلار رسيد. در سال 2006 شركت، با فروش خالص 44 ميليارد دلار و سود خالص 6/12 ميليارد دلار، بعنوان برترين شركت نرم افزاري جهان مقام 140 را در بين 500 شركت برتر كسب كرد.

بنيانگذار و رئيس فعلي هيئت مديره
مايكروسافت با رؤياي بيل گيتس شكل گرفت. دوستان همفكر او پل آلن و استيوبالمر مديرعامل كنوني در تحقق اين رؤيا به او كمك كردند. گيتس آغاز جاده موفقيت را شور و اشتياق براي ارزش آفريني و پايان آن را خلق ارزش مي داند؛ ارزش براي مشتريان، سهامداران، شركا، كاركنان و اجتماع. ارزشي كه او براي خلق آن نشانه گرفته بود، افزايش كارايي، واكنش و توان پاسخگويي بموقع سازمانها به دگرگونيهاي محيطي و چالشهاي رقبا و نيازهاي مشتريان بود. بدين جهت او سرعت جابجايي انديشه و اطلاعات را كليد موفقيت در قرن آينده مي‌داند و از گردش سريع و صحيح اطلاعات درون سازمان به «گردش خون» تعبير مي‌كند. گيتس انديشه هاي خود را در دو كتاب «آينده پيش رو» (1995) و «سرعت انديشه» (1999) عرضه داشته است. گيتس با داشتن 77 ميليارد دلار دارايي، سالهاي متمادي است كه ثروتمندترين فرد جهان محسوب مي شود.
بيل گيتس به همراه همسرش مليندا، بنياد خيريه اي با 28 ميليارد دلار سرمايه تأسيس كرده است كه در فعاليتهاي بشردوستانه در حوزه هاي بهداشت و آموزش در سطح دنيا حضور دارد. گيتس با وجود علاقه ذاتي به رايانه و گسترش فعاليت در اين زمينه، دنياي آينده را دنياي ژنتيك و حوزه بيوتكنولوژي مي داند و به همين دليل قصد دارد با تمركز فعاليتهاي خود در اين مورد در بنياد مليندا – گيتس، فعاليتهاي روزمره خود را در سال 2008 از شركت مايكروسافت قطع كند.

مديرعامل
استيوبالمر هم دانشگاهي بيل گيتس در دانشگاه هاروارد بود. او در سال 1980 اولين مديري بود كه توسط گيتس جذب مايكروسافت شد. در اين مدت او چندين بخش، مانند عمليات، توسعه سيستم‌هاي عملياتي و فروش و پشتيباني را رهبري كرده است. بالمر در 1998 رئيس مايكروسافت و در سال 2000 بعنوان مديرعامل شركت برگزيده شد.

آينده
سال 2006 با اعلام كناره گيري تدريجي بنيانگذار و رهبر شركت، بيل گيتس از كارهاي جاري در سال 2008 مهمترين چالش مايكروسافت رقم خورد. در اين مدت دوساله، ري اوزي در كنار او خواهد بود تا نقش قبلي گيتس يعني رهبر معماري فني شركت را بعهده بگيرد. گرچه پس از آن نيز گيتس بعنوان رئيس مايكروسافت به فعاليت ادامه خواهد داد و در پروژه هاي كليدي توسعه حضور خواهد داشت. محور اين پروژه ها بر تثبيت رايانه بعنوان نقطه مركزي خانه هاي ديجيتال آينده تمركز دارد.
سرنوشت نسخه جديد WINDOWS شركت يعني ويستا نيز در تعيين جهت و نقش آينده شركت بسيار تاثيرگذار است. شركت با صرف 5 سال زمان و 6 ميليارد دلار هزينه طراحي، اين محصول جديد را كه جاذبه زيادي براي قابليت چندرسانه‌اي عكس، آهنگ و ويدئو دارد، به بازار عرضه كرده است. پيش بيني شركت آن است كه فروش اين نسخه جديد در سال اول حـدود چهار ميليارد دلار درآمد نصيب شركت خواهدكرد و حدود 100 هزار فرصت شغلي جديد ايجاد مي كند و درنهايت ميزان فروش جهاني به 70 ميليارد دلار مي‌رسد. آيا ويژگيهاي بارزي كه مايكروسافت براي محصول جديد خود قائل است، يعني ايمني بيشتر، سازماندهي اطلاعات بر روي رايانه، سهولت اتصال به شبكه خانگي، امكانات فراوان براي رايانه‌هاي كيفي، روش و تواناييهاي جديد جستجو و مشخصه‌هاي گرافيكي جذاب و جديد مي‌تواند اين پيش‌بيني را جامه عمل بپوشاند.